Author: Team Avaantar

अध्याय नववा तरि अवधान एकवेळें दीजे । मग सर्व सुखासि पात्र होइजे । हें प्रतिज्ञोत्तर माझें । उघड ऐका ॥1॥ परि प्रौढी न बोलें हो जी । तुम्हां सर्वज्ञांचां समाजीं । देयावें अवधान हे माझी । विनवणी सलगीची ॥2॥ कां जे लळेयांचे लळे सरती । मनोरथांचे मनौरे पुरती । जरी माहेरें श्रीमंतें होती । तुम्हां ऐसी ॥3॥ तुमचेया दिठिवेयाचिये वोले । सासिन्नले प्रसन्नतेचे मळे । ते साउली देखोनि लोळें । श्रांतु जी मी ॥4॥ प्रभू तुम्ही सुखामृताचे डोहो । म्हणोनि आम्ही आपुलिया स्वेच्छा बोलावों लाहों । येथही जरी सलगी करूं बिहों । तरी निवों कें पां ॥5॥ नातरी बालक बोबडां…

दर्शन कुलकर्णी माघस्नान समाप्ती पौर्णिमा समाप्ती – उत्तर रात्री 03:38 वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660 हेही वाचा – कडकलक्ष्मी… समाजातील एक अभागिनी! दिनविशेष मराठी कोशसाहित्यकार सिद्धेश्वरशास्त्री चित्राव टीम अवांतर महाराष्ट्रातील व्यासंगी प्राच्यविद्यापंडित आणि मराठी कोशसाहित्यकार म्हणून ओळख असणाऱ्या सिद्धेश्वरशास्त्री चित्राव यांचा जन्म 1 फेब्रुवारी 1894 रोजी पुणे येथे झाला. त्यांचे शिक्षण महामहोपाध्याय वासुदेवशास्त्री अभ्यंकर यांच्या पुणे येथील संस्कृत पाठशाळेमध्ये झाले. पुढे डॉ. श्री. व्यं. केतकर यांच्या ‘महाराष्ट्रीय ज्ञानकोश मंडळा’त सहसंपादक म्हणून त्यांची 1921 मध्ये नियुक्ती झाली. महाराष्ट्रीय ज्ञानकोशातील वेदविद्या खंडाच्या संपादनकार्यात त्यांचा महत्त्वाचा वाटा होता. महाराष्ट्रात ऋग्वेदविषयक अध्ययनाचा पाया घालून त्यांनी 1928 साली संपूर्ण ऋक्‌संहितेचे मराठी भाषांतर पहिल्यांदाच प्रकाशित केले. भारतीय चरित्रकोश मंडळ या…

डॉ. सारिका जोगळेकर होमिओपॅथिक तज्ज्ञ माणूस म्हटलं की, वर्तनातील बदल हे आलेच. मुलांच्या वर्तनातील बदल, हा चिंतेचा विषय असतो; कारण त्याची जबाबदारी पालकांवर असते. मुलांच्या वर्तनातील बदल हा खूप पूर्वीपासून चालत आलेला प्रकार आहे, आता फक्त त्याबाबत जागृती झाली आहे इतकंच! लहान मुलांपासून किशोरवयीन मुलांपर्यंत, प्रत्येक वयोगटात वर्तनातील बदल वेगवेगळ्या स्वरूपात दिसू शकतात. काही बदल हे वयाशी संबंधित असतात, तर काही बदलांकडे वेळेवर लक्ष देणे गरजेचे असते. हे बदल वेळीच ओळखल्यास योग्य काळजी आणि मार्गदर्शनामुळे मुलांचे भावनिक आणि मानसिक आरोग्य सुदृढ ठेवता येते. वर्तनातील बदल म्हणजे काय? मुलांच्या नेहमीच्या सवयी, भावनिक प्रतिक्रिया, बोलण्याची पद्धत, झोप, खाणे, अभ्यास किंवा इतरांशी वागण्यामध्ये…

ॲड. कृष्णा पाटील रविवार होता. सकाळची वेळ होती. आठचा सुमार असावा… कोर्टाला सुट्टी असल्याने निवांत होतो. चहा घेता घेता वर्तमानपत्र वाचत होतो. नेहमीच्याच बटबटीत बातम्या. राजकारणी नेत्यांच्या एकमेकांना शिव्या, झोपडपट्टी परिसरातील खून, कुठे मारामारी, कुठे चोरी… रविवार असूनही वाचण्यासारखं वेगळं काही नव्हतं. एवढ्यात बाहेर कडकलक्ष्मीच्या ढोलक्याचा घाईंSS घुईंSS घाईंSS घुईंSS असा आवाज येऊ लागला. मी दरवाजा उघडला. गेटसमोर कडकलक्ष्मी घेऊन फिरणारी एक महिला उभी होती. मी पुढे गेलो. पत्नी आतल्या खोलीत काहीतरी झाडलोट करीत होती. मी पत्नीला हाक मारली. कडक लक्ष्मीच्या बाईला काहीतरी देण्यासाठी आण म्हणालो. मी त्या बाईला निरखून पाहिले. डोक्यावर देवी ठेवलेली वेताच्या काड्यांची नक्षीदार बुट्टी होती. हळद…

साहित्य हेही वाचा – Recipe : लज्जतदार दणगेले / हांडवो कृती हेही वाचा – Recipe :  कारल्याची भाजी अन् कारल्याच्या चकत्या! (‘रुचिरा’ पुस्तकातून साभार) तुमच्याही रुचकर आणि वैशिष्ट्यपूर्ण रेसिपी असतील तर, त्या तुम्ही ‘अवांतर’साठी देऊ शकता. avaantar.recipe@gmail.com या ईमेलवर किंवा 9869975883 या व्हॉट्सॲप क्रमांकावर तुम्ही रेसिपी पाठवा, तुमच्या नावासह या वेबसाइटवर त्या प्रसिद्ध केल्या जातील.

डॉ. विवेक वैद्य दुपारीच जड जेवण झाले होते… पुरणपोळी, आंब्याचा रस! त्यामुळे रात्री जेवणाची इच्छा नव्हती. तरीपण फ्रीजमध्ये ठेवलेला वाटीभर आंब्याचा रस घेतला, त्याची मधुर चव जिभेवर राहिली. घड्याळाचा काटा अकराच्या पुढे गेला आणि डोळे जड होऊ लागले. अंथरुणावर पाठ टाकली तेवढयात… “डॉक्टरसाब… डॉक्टरसाब” अशा हाका ऐकू आल्या. येणारी गुंगी झटकून उठलो. आजकाल पूर्वीसारखे रात्री येणार पेशंट खूप कमी झाले आहेत, (Thanks to Multispeciality Hospitals) तरीही कुणीतरी कधीतरी येत… खिडकी उघडून विचारले, “कोण?” “दादा, मैं सत्तार…” सत्तार माझा जुना पेशंट. गोरा, हसमुख, सुदृढ…. सफाचट दाढी असलेला… त्याच्या वडिलांपासून ओळख. माझ्या वडिलांशीही त्यांची ओळख असल्याने मी सत्तारच्या वडिलांना चाचा म्हणायचो. “क्या…

अध्याय आठवा वेदेषु यज्ञेषु तपःसु चैव दानेषु यत् पुण्यफलं प्रदिष्टम् । अत्येति तत् सर्वमिदं विदित्वा योगी परं स्थानमुपैति चाद्यम् ॥28॥ जरी वेदाध्ययनाचें जालें । अथवा यज्ञाचें शेतचि पिकलें । कां तपोदानांचें जोडलें । सर्वस्व हन जें ॥261॥तया आघवियांचि पुण्याचा मळा । भारु आंतौनि जया ये फळा । जें परब्रह्मा निर्मळा । सांठी न सरे ॥262॥ जें नित्यानंदाचेनि मानें । उपमेचां कांटाळां न दिसे सानें । पाहा पां वेदयज्ञादि साधनें । जया सुखा ॥263॥ जें विटे ना सरे । भोगितयाचेनि पवाडें पुरे । पुढती महासुखाचें सोयरें । भावंडचि ॥264॥ ऐसें दृष्टीचेनि सुखपणें । जयासी अदृष्टाचें बैसणें । जें शतमखींहि आंगवणें ।…

दर्शन कुलकर्णी वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660 आजचे राशीभविष्य मेष – दिवसभर उत्साही राहाल. आर्थिक व्यवस्थापन सुज्ञपणे करा. आवश्यकता असल्यास, तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या. तुमच्या व्यावसायिक जीवनात सर्व काही ठीक होईल. दिवसभर ध्येयांनी प्रेरित राहाल. तब्येतीकडे लक्ष द्या, पथ्यपाण्याकडे दुर्लक्ष करू नका. घरातील सदस्यांशी संवाद साधताना शब्द जपून वापरा. वृषभ – आजचा दिवस खूप छान जाईल. आयुष्यात सकारात्मक ऊर्जा राहील. तुमचे मन आनंदी असेल. सर्व कामे उत्साहाने आणि नाविन्यपूर्ण कल्पनांनी पूर्ण करा. कामानिमित्त प्रवास घडणे शक्य आहे. आज कुटुंबासह एखाद्या धार्मिक स्थळाला भेट देऊ शकता. मिथुन – तुम्ही केलेल्या गुंतवणुकीमधून अपेक्षित परतावा मिळणार नाही. यश मिळविण्यासाठी व्यावसायिक जीवनात सातत्याने प्रयत्न करणे आवश्यक…

यश:श्री जंगली हत्ती माणसाळवण्याचे काम हुशार आणि तज्ज्ञ माहुतांवर सोपविले जाते. कळप सुटलेल्या हत्तीला प्रथम शांतं करावे लागते. यासाठी बरेच प्रयत्न करावे लागतात. हे हत्ती एकदा माणसाळले की, ते त्या माहुताच्या सर्व आज्ञा पाळतात. हळूहळू माहुतही त्याला पोटच्या पोराप्रमाणे जपतो. अनेक वर्षे पालनपोषण केलेला, प्रेमाने खाऊ घातलेला हत्ती हरवला किंवा मृत झाला, तर त्याच्या माहुताला खूप दुःख होते. पण याउलट, अनेकदा माहुताला वाचविणारा हत्तीच त्याच्यासाठी यम बनून येतो आणि त्याचा जीव घेतो. वास्तविक, हत्तीला प्रशिक्षित करण्याची जशी कला आहे, तशीच त्याला पकडण्याचीही एक कलाच आहे. प्रसिद्ध लेखिका दुर्गा भागवत यांनी काही वर्षांपूर्वी लिहिलेल्या एका लेखात याचा उल्लेख केला आहे. यासाठी…

अध्याय आठवा नैते सृती पार्थ जानन् योगी मुह्याति कश्चन । तस्मात् सर्वेषु कालेषु योगयुक्तो भवार्जुन ॥27॥ ते वेळीं म्हणितलें हें नव्हे । वायां अवचटें काय पावे । देह जाऊनि वस्तु होआवे । मार्गेचि कीं ॥247॥ तरी आतां देह असो अथवा जावो । आम्ही तों केवळ वस्तूचि आहों । कां जे दोरीं सर्पत्व वावो । दोराचिकडुनि ॥248॥ मज तरंगपण असे का नसे । ऐसें हें उदकासी कहीं प्रतिभासे । तें भलतेव्हां जैसें तैसें । उदकचि कीं ॥249॥ तरंगाकारें न जन्मेचि । ना तरंगलोपें न निमेचि । तेविं देहीं जे देहेंचि । वस्तु जाहले ॥250॥ आतां शरीराचें तयाचिया ठाईं । आडनांवही उरलें…