Author: Team Avaantar
सार्थ ज्ञानेश्वरी अध्याय नववा यान्ति देवव्रता देवान् पितृन् यान्ति पितृव्रता: । भूतानि यान्ति भूतेज्या यान्ति मद्याजिनोऽपि माम् ॥25॥ मनें वाचा करणीं । जयांचीं भजनें देवांचिया वाहणी । ते शरीर जातियेक्षणीं । देवचि जाले ॥355॥ अथवा पितरांचीं व्रतें । वाहती जयांचीं चित्तें । जीवित सरलिया तयांतें । पितृत्व वरी ॥356॥ कां क्षुद्रदेवतादि भूतें । तियेचि जयांचीं परमदैवतें । जिहीं अभिचारिकीं तयांतें । उपासिलें ॥357॥ तयां देहाची जवनिक फिटली । आणि भूतत्वाची प्राप्ती जाहली । एवं संकल्पवशें फळलीं । कर्में तयां ॥358॥ मग मीचि डोळां देखिला । जिहीं कानीं मीचि ऐकिला । मनीं मी भाविला । वानिला वाचा ॥359॥ सर्वांगीं सर्वाठायीं ।…
दर्शन कुलकर्णी प्रदोष वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660 हेही वाचा – दीर्घ श्वसन अभ्यासातून निरामय मानसिक आरोग्य दिनविशेष श्रेष्ठ संस्कृत पंडित केवलानंद सरस्वती टीम अवांतर महाराष्ट्रातील धर्मसुधारणावादी, श्रेष्ठ संस्कृत पंडित केवलानंद सरस्वती यांचा जन्म 8 डिसेंबर 1877 रोजी तत्कालीन कुलाबा जिल्ह्यातील सुडकोली गावी झाली. त्यांचे मूळ नाव नारायण सदाशिव मराठे. त्यांचे शिक्षण प्राचीन पद्धतीने गुरूगृही झाले. 1895 मध्ये वाई येथे आल्यावर नव्य-न्यायाचे आणि शांकर अद्वैत वेदान्ताचे अध्ययन झाले. अध्यात्मविद्येचे अध्ययन त्यांनी प्रज्ञानंदसरस्वती यांच्यापाशी केले. हेही वाचा – नेने सरांचा क्लास अन् कुंभकर्णी झोप! ऋग्वेद, संस्कृत काव्यवाङ्मय आणि व्याकरण, न्याय, वेदान्त, मीमांसा इत्यादींत पारंगत झाल्यानंतर 1901 मध्ये त्यांनी वाई येथे स्वतःची पाठशाळा…
प्रदीप केळुस्कर भाग – 4 विजयाने माझ्याकडे पाहिलं मात्र… क्षणात ओळख पटली आणि ती जवळ जवळ ओरडलीच… “मनीष!” हॉटेलमधले गिऱ्हाईक एकदा माझ्याकडे आणि एकदा तिच्याकडे पाहात होते. मी मंद स्मित करत मान हलवली. “ये रे आत ये,” तिने वडे तळणाऱ्या बाईला गिऱ्हाईकाकडे लक्ष द्यायला सांगितले. मी आत गेलो. 28 वर्षांपूर्वी होतं तसंच घर होतं. ‘‘कधी इलस? माका ठावंक होता, एक ना एक दिवस तू माका शोधत येतलंसच, माझा मन माका सांगत होता.’’ ‘‘परवा आलो. आज या गावची जत्रा हे लक्षात होती. 28 वर्षांपूर्वी मी जत्रेला आलो होतो. पण तू इथे असशील असे वाटले नव्हते.’’ ‘‘अरे, मी गेली 10 वर्षा हयच…
तंदुरी पनीर कबाब साहित्य हेही वाचा – Recipe : कुरकुरीत मुरकू आणि चिडे कृती कुरकुरीत भेंडी साहित्य हेही वाचा – Recipe : कारल्याची भाजी अन् कारल्याच्या चकत्या! कृती (‘रुचिरा’ पुस्तकातून साभार) तुमच्याही ‘स्पेशल रेसिपी’ किंवा अशा काही ‘किचन टिप्स’ असतील तर, avaantar.recipe@gmail.com या ईमेलवर किंवा 9869975883 या व्हॉट्सॲप क्रमांकावर पाठवा. या वेबसाइटच्या ‘फूड कॉर्नर’ या कॅटेगरीत त्या प्रसिद्ध केल्या जातील.
डॉ. विवेक वैद्य खूप जुनी गोष्ट. मी बारावीला बाहेरगावी शिकायला असताना फिजिक्सची (Physics) ट्युशन लावायची म्हणून मी चांगले सर शोधत होतो. (त्यावेळी क्लासेस (Classes) नसायचे) कोणीतरी मला नेने सरांचे नाव सुचवले. ते रिटायर होऊन बरीच वर्षे झाली होती. ते खूप स्ट्रिक्ट आहेत आणि शिकवणीला मोजकेच विद्यार्थी घेतात असेही ऐकले होते. मी त्यांना भेटावयास गेलो. त्यांनी बरेच नियम सांगितले. दर आठवड्याला चाचणी घेतो, त्यात पास होणे जरूरी असते. जास्तीतजास्त प्रेझेंटी पाहिजे वगैरे अनेक मुद्दे होते. पण सगळ्यात त्रासदायक होती ट्युशनची वेळ. सकाळी सहाला शार्प ट्युशन सुरू व्हायची. ‘उद्यापासून ट्युशनला ये,’ असे म्हणाले. सगळे मित्र म्हणाले, ‘छान रे, तुला काही न विचारता…
सार्थ ज्ञानेश्वरी अध्याय नववा हा योगक्षेमु आघवा । तयांचा मजचि पडिला पांडवा । जयांचियां सर्वभावां । आश्रयो मी ॥343॥ येऽप्यन्यदेवताभक्ता यजन्ते श्रद्धयान्विता: । तेऽपि मामेव कौन्तेय यजन्त्यविधिपूर्वकम् ॥23॥ आतां आणिकही संप्रदायें । परी मातें नेणती समवायें । जे अग्नि-इंद्र-सूर्य-सोमाये । म्हणऊनि यजिती ॥344॥ तेंही कीर मातेंचि होये । कां जे हें आघवें मीचि आहें । परि ते भजती उजरी नव्हे । विषम पडे ॥345॥ पाहें पां शाखा पल्लव वृक्षाचे । हे काय नव्हती एकाचि बीजाचे । परी पाणी घेणें मुळाचें । तें मुळींचि घापे ॥346॥ कां दहाहीं इंद्रियें आहाती । इयें जरी एकेचि देहींचीं होती । आणि इहीं सेविले विषयो…
दर्शन कुलकर्णी वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660 आजचे राशीभविष्य मेष मानसिकदृष्ट्या आज अस्वस्थ असाल. छोट्या छोट्या गोष्टींवरून राग येऊ शकतो, म्हणून प्रतिक्रिया देण्यापूर्वी काळजीपूर्वक विचार करणे उत्तम. कामाच्या ठिकाणी लक्ष विचलित होऊ देऊ नका, एखादे काम हाती घेतले तर ते पूर्ण कराल. आर्थिक स्थिती स्थिर राहील. घरी कोणी काही बोलले तर त्याबद्दल वाईट वाटू शकते, मात्र ते तुमच्या भल्यासाठी आहे, हे लक्षात घ्या. आज डोकेदुखी किंवा डोळ्यांची जळजळ होऊ शकते, काळजी घ्या. वृषभ आज वातावरण अनुकूल असेल. कामावर सकारात्मक वाटेल आणि इतरांकडून पाठिंबा मिळेल. व्यवसाय किंवा नोकरीतील प्रलंबित काम पुढे सरकू शकते. चर्चा केल्याने नात्यातील गैरसमज दूर होऊ शकतात. आर्थिक बाबींबाबत…
प्रणाली वैद्य भाग – 14 सगळे स्तब्ध झाले. प्राजक्ताला आश्चर्याचा धक्का बसला आराध्या पण लगेच जायला निघाली ..तिने लगेच मूक संमती दिली. सुमित्रा मावशींच्या चेहऱ्यावर मात्र आनंद स्पष्ट दिसत होता… जणू काही त्यांना ही काही गवसलं होतं! निशा मात्र आतून संतप्त झाली होती… “ही काळी आराध्या, आता गुरूंची शिष्या बनणार?” तिच्या मनात कुजलेल्या विषासारखे विचार सळसळू लागले… रात्र गडद होत चालली होती. घरातील सगळे झोपी गेले होते. पण प्राजक्ताच्या खोलीत मंद प्रकाशात एक शांत, विचारमग्न वातावरण निर्माण झालं होतं. तिच्या अंगावर पिवळ्या रंगाची साडी होती, केस मागे गुंडाळलेले आणि डोळ्यात अजूनही दिवसभराच्या गोंधळाची सावली होती. तिने बाहेरून कुणीतरी येत असल्याचं…
माधवी जोशी माहुलकर माझा मराठाचि बोलु कवतिके। परि अमृतातेही पैजा जिंके। ऐसी अक्षरे रसिके। मेळवीन।। माझ्या मराठीचे शब्द मी इतक्या कौतुकाने (प्रेमाने) सजवेन… की ते प्रत्यक्ष ‘अमृताशी’ सुद्धा पैज लावेल आणि त्यात जिंकेल (म्हणजेच अमृतापेक्षाही गोड ठरेल). अशी रसाळ आणि सुंदर अक्षरे (शब्द) मी रसिक लोकांसाठी एकत्र गुंफेन… माऊलींनी या ओळींतून जगाला हे दाखवून दिले की, तत्वज्ञान सांगण्यासाठी फक्त संस्कृतच नाही, तर आपली मराठी सुद्धा तितकीच समर्थ आणि रसाळ आहे. अशा शब्दांत ज्यांनी मराठी भाषेचा गौरव केला आहे. त्या माऊलींच्या शब्दांपासून सुरू झालेला हा मराठीचा प्रवास आज सातासमुद्रापार पोहोचला आहे! मराठी साहित्यातील दोन महामेरू संत ज्ञानेश्वर महाराज आणि कुसुमाग्रज म्हणजेच…
प्रणाली मंगेश महाशब्दे अलंकार म्हणजे दागिने. प्रत्येक दागिना महत्त्वाचा. प्रत्येक दागिना आकारात वेगळा तसेच वेगवेगळे धातू वापरून तयार होतो… आणि जेव्हा हे तयार झालेले अलंकार घालून एखादी स्त्री मिरवते,, तेव्हा ती अजूनच सौंदर्यवती दिसते. खरंच अलंकार हे सौंदर्य वाढवतात… आपली माय असो नाही तर, आपली माय-मराठी… सौंदर्याची खाणच आहेत! संत तुकाराम महाराजांनी म्हटलेच आहे, ‘आम्हा घरी धन शब्दांचीच रत्ने” आणि असे रत्नजडीत अलंकार लेवून आपली माय मराठी खूपच सुंदर दिसते. शुद्धलेखन, विरामचिन्हे, व्याकरणातील वेगवेगळे नियम हे आपल्या भाषेतील रत्ने आहेत. आपल्या या मराठी भाषेचे वर्णन सर्वांनीच वेगवेगळ्या प्रकारे केले आहे… अलवार कधी, तलवार कधी कधी पैठणी सुबक नऊवार कधी कस्तुरीचा…