लेखक: Team Avaantar

अध्याय पंधरावा अधश्चोर्ध्वं प्रसृतास्तस्य शाखा गुणप्रवृद्धा विषयप्रवालाः । अधश्च मूलान्यनुसंततानि कर्मानुबन्धीनि मनुष्यलोके ॥2॥ मग ययाचि प्रपंचरूपा । अधोशाखिया पादपा । डाहाळिया जाती उपमा । ऊर्ध्वाही उजू ॥144॥ आणि अधीं फांकली डाळें । तिये होती मूळें । तयाही तळीं पघळे । वेल पालवु ॥145॥ ऐसें जें आम्हीं । म्हणितलें उपक्रमीं । तेंही परिसें सुगमीं । बोलीं सांगों ॥146॥ तरी बद्धमूळ अज्ञानें । महदादिकीं शासनें । वेदांचीं थोरवनें । घेऊनियां ॥147॥ परि आधीं तंव स्वेदज । जारज उद्भिज मणिज । हे बुडौनि महाभुज । उठती चारी ॥148॥ यया एकैकाचेनि आणगटें । चौऱ्यांशी लक्षधा फुटे । ते वेळीं जीवशाखीं फांटे । सैंध होती…

दर्शन कुलकर्णी आज, दिनांक : 13 नोव्हेंबर 2026; वार : शुक्रवार भारतीय सौर : 22 कार्तिक शके 1948; तिथि : चतुर्थी 20:41; नक्षत्र : मूळ 17:16; योग : धृति 29:22; करण : वणिज 07:23; सूर्य : तुळ; चंद्र : धनु; सूर्योदय : 06:43; सूर्यास्त : 18:01; पक्ष : शुक्ल; अयन : दक्षिणायन; संवत्सर : पराभव; शालिवाहन शक : 1948; विक्रम संवत : 2083; युगाब्द : 5128 विनायक चतुर्थी वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660 दिनविशेष कवी, समीक्षक, कथाकार गजानन माधव मुक्तिबोध टीम अवांतर हिंदीतील प्रसिद्ध कवी, समीक्षक, कथाकार गजानन माधव मुक्तिबोध यांचा जन्म 13 नोव्हेंबर 1917 रोजी ग्वाल्हेर संस्थानाच्या मुरेना जिल्ह्यातील शिवपूर (आता…

अध्याय पंधरावा जैसें वाहतें पाणी जाय वेगें । तैसेंचि आणिक मिळे मागें । तेवी असंतचि असिजे जगें । मानिजे संत ॥133॥ कां लागोनि डोळा उघडे । तंव कोडीवरी घडे मोडे । ते नेणतया तरंगु आवडे । नित्यु ऐसा ॥134॥ वायसा एकें बुबुळें दोहींकडे । डोळा चाळितां अपाडें । दोन्ही आथी ऐसा पडे । भ्रमु जेवीं जगा ॥135॥ पैं भिंगोरी निधिये पडली । ते गमे भूमीसी जैसी जडली । ऐसा वेगातिशयो भुली । हेतु होय ॥136॥ हें बहु असो झडती । आंधारें भोवंडितां कोलती । ते दिसे जैसी आयती । चक्राकार ॥137॥ हा संसारवृक्षु तैसा । मोडतु मांडतु सहसा । न…

दर्शन कुलकर्णी आज, दिनांक : 12 नोव्हेंबर 2026; वार : गुरुवार भारतीय सौर : 21 कार्तिक शके 1948; तिथि : तृतीया 18:08; नक्षत्र : ज्येष्ठा 14:18; योग : सुकर्मा 28:25; करण : वणिज अहोरात्र; सूर्य : तुळ; चंद्र : वृश्चिक 14:18; सूर्योदय : 06:42; सूर्यास्त : 18:01; पक्ष : शुक्ल; अयन : दक्षिणायन; संवत्सर : पराभव; शालिवाहन शक : 1948; विक्रम संवत : 2083; युगाब्द : 5128 वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660 दिनविशेष राजकारणी मधू दंडवते टीम अवांतर भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ आणि समाजवादी राजकारणी मधू दंडवते यांचा जन्म 21 जानेवारी 1924 रोजी अहमदनगर येथे झाला. रॉयल इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स, मुंबई येथून भौतिकशास्त्र…

अध्याय पंधरावा एऱ्हवीं दानशीळु पुरुषु । वेंचकपणेंचि संचकु । तैसा व्ययेंचि हा रुखु । अव्ययो गमे ॥122॥ जातां वेगें बहुवसें । न वचे कां भूमीं रुतलें असे । रथाचें चक्र दिसे। जियापरी ॥123॥ तैसें काळातिक्रमें जे वाळे । ते भूतशाखा जेथ गळे। तेथ कोडीवरी उमाळे । उठती आणिक ॥124॥ परी येकी केधवां गेली। शाखाकोडी केधवां जाली । हें नेणवे जेवीं उमललीं । आषाढअभ्रें ॥125॥ महाकल्पाचां शेवटीं । उदेलिया उमळती सृष्टी । तैसेंचि आणिखीचें दांग उठी । सासिन्नलें ॥126॥ संहारवातें प्रचंडें । पडती प्रळयांतींचीं सालडें । तंव कल्पादीचीं जुंबाडें । पाल्हेजती ॥127॥ रिगे मन्वंतर मनूपुढें । वंशावरी वंशांचे मांडे । जैसी…

दर्शन कुलकर्णी आज, दिनांक : 11 नोव्हेंबर 2026; वार : बुधवार भारतीय सौर : 20 कार्तिक शके 1948; तिथि : द्वितीया 15:52; नक्षत्र : अनुराधा 11:37; योग : अतिगंड 27:39; करण : तैतिल 28:58; सूर्य : तुळ; चंद्र : वृश्चिक; सूर्योदय : 06:42; सूर्यास्त : 18:01; पक्ष : शुक्ल; अयन : दक्षिणायन; संवत्सर : पराभव; शालिवाहन शक : 1948; विक्रम संवत : 2083; युगाब्द : 5128 भाऊबीज यमद्वितीया चंद्रदर्शन वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660 दिनविशेष समाजसुधारक राजारामशास्त्री भागवत टीम अवांतर संस्कृत भाषेचे प्राध्यापक,भाषाभ्यास विषयाचे अधिव्याख्याता, समाज सुधारणांमध्ये विश्वास ठेवणारे विचारवंत राजारामशास्त्री भागवत यांचा जन्म 11 नोव्हेंबर 1851 रोजी राजापूर तालुक्यातील कशेळी…

अध्याय पंधरावा तरी श्वः म्हणिजे उखा । तोंवरि एकसारिखा । नाहीं निर्वाहो यया रुखा । प्रपंचरूपा ॥111॥ जैसा न लोटतां क्षणु । मेघु होय नानावर्णु । कां विजु नसे संपूर्णु । निमेषभरी ॥112॥ ना कांपतया पद्मदळा । वरीलिया बैसका नाहीं जळा । कां चित्त जैसें व्याकुळा । माणुसाचें ॥113॥ तैसीचि ययाची स्थिती । नासत जाय क्षणक्षणाप्रती । म्हणौनि ययातें म्हणती । अश्वत्थु हा ॥114॥ आणि अश्वत्थु येणें नांवें । पिंपळु म्हणती स्वभावें । परी तो अभिप्रावो नव्हे । श्रीहरीचा ॥115॥ एऱ्हवीं पिंपळु म्हणतां विखीं । मियां गति देखिली असे निकी । परी तें असो काय लौकिकीं । हेतु काज ॥116॥…

दर्शन कुलकर्णी आज, दिनांक : 10 नोव्हेंबर 2026; वार : मंगळवार भारतीय सौर : 19 कार्तिक शके 1948; तिथि : प्रतिपदा 13:59; नक्षत्र : विशाखा 09:18; योग : शोभन 27:09; करण : बालव 26:53; सूर्य : तुळ; चंद्र : वृश्चिक; सूर्योदय : 06:41; सूर्यास्त : 18:02; पक्ष : शुक्ल; अयन : दक्षिणायन; संवत्सर : पराभव; शालिवाहन शक : 1948; विक्रम संवत : 2083; युगाब्द : 5128 अभ्यंगस्नान बलिप्रतिपदा दीपावली पाडवा गोवर्धन पूजन अन्नकूट वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660 दिनविशेष मराठी लेखिका सानिया टीम अवांतर मराठी साहित्यातील सिद्धहस्त लेखिका सानिया यांचा जन्म 10 नोव्हेंबर 1952 रोजी सांगली येथे झाला. त्यांचे पूर्ण नाव सुनंदा…

पडवळाच्या आमटीसाठी… साहित्य तुरीची डाळ – पाऊण वाटी पडवळ – तीन वाट्या (बारीक चिरलेले) ओल्या मिरच्या – 4 सुक्या मिरच्या – 4 खोवलेले खोबरे – एक वाटी धणे – एक चमचा जिरे – एक चमचा चण्याचे पीठ – दोन चमचे दाण्याचे कूट – पाव वाटी अमसुले – 2 मीठ – चवीपुरते गूळ – चवीपुरते कढीलिंब – 7-8 पाने फोडणीचे साहित्य कृती प्रथम डाळ शिजवावी. फोडणी करून त्यात पडवळाच्या फोडी, सुक्या मिरच्या आणि कढीलिंब टाकून वाफ आणावी आणि नंतर त्यात शिजलेली डाळ घालावी. त्यात, हवे असेल, तेवढे पाणी घालून उकळी आणावी. धणे, जिरे, ओले खोबरे आणि ओल्या मिरच्या वाटून घ्याव्या. हा…

अध्याय पंधरावा अंगत्वचेचे वेलपल्लव । स्पर्शांकुरीं घेती धांव । तेथ बांबळ पडे अभिनव । विकारांचें ॥101॥ पाठीं रूपपत्र पेलोवेलीं । चक्षु लांब तें कांडें घाली । तेथ व्यामोहता भली । पाहाळीं जाय ॥102॥ आणि रसाचें आंगवसें । वाढतां वेगें बहुवसें । जिव्हे आर्तीची असोसें । निघती बेंचें ॥103॥ तैसेंचि कोंभैलेनि गंधें । घ्राणाची डिरी थांबुं बांधे । तेथ तळु घे स्वानंदें । प्रलोभाचा ॥104॥ एवं महदहंबुद्धि । मनें महाभूतसमृद्धी । इया संसाराचिया अवधी । सासनिजे ॥105॥ किंबहुना इहीं आठें । आंगीं हा अधिक फांटे । परी शिंपीचि येवढें उमटे । रुपें जेवीं ॥106॥ कां समुद्राचेनि पैसारें । वरी तरंगता असारे…