Author: Team Avaantar

डॉ. प्रज्ञावंत देवळेकर ओपीडीत आलेले एक काका तक्रारी सांगितल्यानंतर माझ्या बाजूच्या एक्झामिनेशन टेबलवर पडायचं सोडून पलीकडच्या टेबलकडं गेले, त्यामुळं मला उठून पलीकडं जावं लागलं… “काय काका तिकडं होती की, रिकामी जागा इकडं का आलात?” मी सहज त्यांना विचारलं. “नको.. छ्याऽऽ अजिबात नको!” असं म्हणत काकांनी आधी तोंडावर बोट ठेवत नंतर दोन्ही कानाच्या पाळ्या पकडल्या… “का ओ?” मी कुतूहलानं त्यांना विचारलं. “मागं एकदा तिकडं चेक केलं, तुम्ही ही एवढी लंबीचौडी तपासणीची यादी लिहून दिली. नंतर पुन्हा एकदा आलो होतो तेव्हा सलाइन लावावं लागलं होतं… इथं बरंय. इथं तपासलं की, दोन डोसमध्येच बरं वाटतंय…” काका उत्तरले आणि त्यांचं अजबगजब तर्कट ऐकून मला…

सार्थ ज्ञानेश्वरी अध्याय नववा पैं भक्ति एकी मी जाणें । तेथ सानें थोर न म्हणें । आम्ही भावाचे पाहुणे । भलतेया ॥395॥ येर पत्र पुष्प फळ । तें भजावया मिस केवळ । वांचूनि आमुचा लाग निष्कल । भक्तितत्त्व ॥396॥ म्हणोनि अर्जुना अवधारीं । तूं बुद्धि एकी सोपारी करीं । तरी सहजें आपुलां मनोमंदिरीं । न विसंबें मातें ॥397॥ यत् करोषि यदश्नासि यज् जुहोषि ददासि यत् । यत् तपस्यसि कौन्तेय तत् कुरुष्व मदर्पणम् ॥27॥ जे जे कांहीं व्यापार करिसी । कां भोग हन भोगिसी । अथवा यज्ञीं यजिसी । नानाविधीं ॥398॥ नातरी पात्रविशेषें दानें । कां सेवकां देसी जीवनें । तपादि साधनें…

दर्शन कुलकर्णी वसंतोत्सव आरंभ वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660 दिनविशेष बंगाली साहित्यिक आणि संगीतकार ज्योतिरिंद्रनाथ टागोर टीम अवांतर प्रसिद्ध बंगाली साहित्यिक आणि संगीतकार ज्योतिरिंद्रनाथ टागोर यांचा जन्म 4 मे 1849 रोजी जोरासाँको (कोलकाता) येथे झाले. ते देवेंद्रनाथ टागोर यांचे पुत्र आणि प्रसिद्ध टागोर कुटुंबातील एक महत्त्वाचे सदस्य होते. नोबेल पुरस्कार विजेते रवींद्रनाथ टागोर यांचे ते थोरले बंधू होते. रवींद्रनाथांच्या जडणघडणीत ज्योतिरिंद्रनाथ यांचा मोठा हातभार होता. सुरुवातीला त्यांनी ललित कलांचे शिक्षण घेतले पण नंतर ते नाट्यगृहाकडे आकर्षित झाले आणि घरीच नाटकांचा सराव तसेच रंगमंचीय सराव करण्यासाठी त्यांचे शिक्षण सोडून दिले. त्यांचे चुलत भाऊ गणेशनाथ यांनी 1865 मध्ये जोरासांको नाट्यशाळेची स्थापना केली होती.…

डॉ. अस्मिता हवालदार ज्येष्ठ पत्रकार गिरीश कुबेर लिखित या पुस्तकाचे पूर्ण शीर्षक ‘युद्ध जिवांचे : जैविक व रासायनिक संसर्गजन्य इतिहास’ असे आहे. ’संसर्गजन्य इतिहास’ का म्हटले असेल? कुतूहल वाटत होते. पुस्तक वाचू लागल्यावर मनुष्य जातीच्या क्रूरतेचा किती भयानक संसर्गजन्य रोग आहे, हे समजू लागते. माणसाचा इतिहास हा युद्धांचा इतिहास आहे. लेखक म्हणतो, “माणसांचे जीव वाचवायला शास्त्रज्ञ रोगप्रतिकारक औषधे बनवतात आणि तेच शास्त्रज्ञ माणसांचे जीव कसे घ्यायचे? यावर संशोधन करतात.” काही वर्षांपूर्वी स्वाइन फ्लूची साथ आली होती. पुण्यात जास्त पसरला होता. तेव्हा लसी पण टोचून घेतल्या होत्या. इथपासून पुस्तकाची सुरुवात होते. रोगजंतू पसरवायचे, भीती निर्माण करायची आणि मग लसी, औषधे विकायची…

दिलीप कजगांवकर “सर, ओळखलंत का मला?” सदानंद सरांच्या घरात शिरत राजने विचारले. “राज, अरे शाळेतला सर्वात हुशार विद्यार्थी ना तू, तुला कसे विसरणार मी! तू कसा आहेस? कुठे असतोस? काय करतोस? लग्न केलंस का? बायको कुठली? मुलं किती?” “अहो, किती प्रश्न विचारता? तुम्ही तोंडी परीक्षा घेताहेत का? राज तुमचा माजी विद्यार्थी आहे आणि तुम्ही देखील निवृत्त झाला आहात…” सावित्रीबाईंनी सरांना वास्तवाची जाणीव करून दिली. “सर, मी पुण्याला एका आयटी कंपनीत काम करतो. तीन वर्षे अमेरिकेत होतो. एका मित्राच्या लग्नासाठी काल इथे नाशिकला आलो. तुम्हाला भेटायची इच्छा होती म्हणून आज मुद्दाम थांबलो… सर, एक विचारू?” “विचार ना. प्रश्न विचारण्याची तुझी सवय…

रोजच्या जेवणात वेगळेपणा आणण्याचा प्रयत्न गृहिणींचा असतो. यासाठी काही नवनवीन प्रयोग केले जातात… असेच काही प्रकार ‘फूड कॉर्नर’मध्ये देत आहोत. जून भाज्यांचा वापर, भज्यांची भाजी आणि भरली कारली बनविण्याच्या या टिप्स वापरून पाहा. हेही वाचा – Kitchen Tips : लाल भोपळ्याचे रायते, कोफ्ता करी, आलू-मटर करताना… हेही वाचा – Kitchen Tips : फ्रोजन मटार, टोमॅटोचे सार, वांग्याचे काप बनविताना हे करू पाहा तुमच्याही ‘स्पेशल रेसिपी’ किंवा अशा काही ‘किचन टिप्स’ असतील तर, avaantar.recipe@gmail.com या ईमेलवर किंवा 9869975883 या व्हॉट्सॲप क्रमांकावर पाठवा. या वेबसाइटच्या ‘फूड कॉर्नर’ या कॅटेगरीत त्या प्रसिद्ध केल्या जातील. (‘सुगरणीचा सल्ला’ पुस्तकातून साभार)

डॉ. किशोर महाबळ गणित हा विषय बहुतांश विद्यार्थ्यांना नकोसा वाटतो. ज्या विद्यार्थ्यांना गणित चांगले येते त्या विद्यार्थ्यांना प्रोत्साहन मिळते, मात्र ज्या विद्यार्थ्यांना गणित येत नाही, अशांना कायम कमी लेखले जाते. यामुळे त्यांच्यात न्यूनगंड निर्माण होतो आणि तो आयुष्यभर टिकून राहतो. त्याचे दूरगामी परिणाम त्यांच्या पुढील शिक्षणावर होतात. शिक्षणतज्ज्ञांच्या मते अभिनव आणि मनोरंजक पद्धतीने शिकविल्यास इयत्ता 10 वीपर्यंतचे गणित सर्व विद्यार्थी सहजगत्या शिकू शकतात. यासाठी शिक्षकांना विशेष प्रयत्न करावे लागतील. नव्या अभिनव पद्धती शिकाव्या लागतील. मात्र, असे न करता काही विद्यार्थ्यांना गणित येणारच नाही, असा शिक्षकांचा समज होतो आणि पालकांनाही तसेच वाटू लागते. परीक्षेत तर गणित विषय असतोच. मग विद्यार्थ्याला गणितात…

सार्थ ज्ञानेश्वरी अध्याय नववा अगा सहस्त्रकिरणाचिये दिठी । पुढां चंद्रुही लोपे किरीटी । तेथ खद्योत का हुटहुटी । आपुलेनि तेजें ॥379॥ तैसें लक्ष्मियेचें थोरपण न सरे । जेथ शंभूचेंही तप न पुरे । तेथ येर प्राकृत हेंदरें । केविं जाणों लाहे ॥380॥ यालागीं शरीरसांडोवा कीजे । सकळगुणांचें लोण उतरिजे । संपत्तिमदु सांडिजे । कुरवंडी करूनी ॥381॥ पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति । तदहं भक्त्युपहृतमश्नामि प्रयतात्मनः ॥26॥ मग निस्सीमभावउल्हासें । मज अर्पावयाचेनि मिसें । फळ आवडे तैसे । भलतयाचें हो ॥382॥ भक्तु माझियाकडे दावी । आणि मा दोन्हीं हात वोडवी । मग देठुं न फेडितां सेवीं । आदरेंशी…

दर्शन कुलकर्णी धूलिवंदन खग्रास चंद्रग्रहण करीदिन वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660 दिनविशेष भारतीय उद्योगाचे जनक जमशेदजी टाटा टीम अवांतर भारतीय उद्योगाचे जनक जमशेदजी नुसीरवानजी टाटा यांचा जन्म 3 मार्च 1839 रोजी गुजरातच्या नवसारी या छोटया गावामध्ये झाला. भारताचे पहिले उद्योगपती म्हणून देखील ते ओळखले जातात. जमशेदजी टाटा यांनी मुंबईत येऊन वयाच्या 14 व्या वर्षी एका छोट्या व्यवसायातून आपल्या कारकीर्दीची सुरुवात केली. त्याचवेळी त्यांनी एलफिन्स्टन कॉलेजमधून पदवीचे शिक्षण देखील पूर्ण केले. त्यांची बुद्धिमत्ता आणि हुशारी पाहून कॉलेजने त्यांना भरलेली पूर्ण फी परत केली होती. 1858 मध्ये पदवीधर होऊन वडिलांच्या व्यवसायात ते सह्भागी झाले. त्यावेळी इंग्रज सरकारने 1857 चा उठाव मोडून काढला होता. टाटांनी अशा…

नमस्कार, मी अभिनेत्री हर्षा गुप्ते पुन्हा एकदा तुमच्या भेटीला. तशी मावशी जवळ जवळ सगळ्यांना असते. मला सख्खी मावशी नव्हती… पण एक अगदीच जीवाभावाची मावशी मात्र मला होती. खरंतर, प्रत्येक जीवाला किमान एक आत्या आणि एक मावशी असायलाच हवी. तशी माझी ताई मावशी! ताई मावशीच्या घरी राहायला जायचं म्हणजे कोण अप्रूप. कॉटनग्रीन! हे नावच मला भारी वाटायचं. बीपीटी अर्थात बॉम्बे पोर्ट ट्रस्टचे क्वार्टर होते. परिसरात एकसारख्या दिसणाऱ्या सर्व बिल्डिंग… गार्डनही होतं. हेही वाचा – अभ्यास एके अभ्यास… पाठ सोडेना! ताई मावशींनी केलेलं कौतुक खूप छान वाटायचं. काका पण किती मस्त होते. गप्पा टप्पा चालायच्या. त्यांना तीन मुली आणि एक मुलगा होता.…