Author: Team Avaantar

नमस्कार मी हर्षा गुप्ते. पुन्हा एकदा तुमच्या भेटीला आलेय. 3 मार्च 2000. रविवार होता. आज त्याला 25 वर्षं झाली. घरात कामाची लगबग सुरू होती. दुपारची वेळ आमची पाणी भरायची, जेवणाची. त्यात टीव्हीवर क्रिकेटची मॅच सुरू होती. माझी मुलगी लक्ष्मी तीन वर्षांची आणि मुलगा अद्वैत 10 वर्षांचा. त्याच्या मित्राचा वाढदिवस होता. त्याला लवकर आवरून तिथे जायचं होतं… आणि लेकीला कार्टून बघायचं होतं. बाप-लेकीमध्ये भांडण सुरू होतं. बाबाला मॅच बघायची होती आणि हिला कार्टून. तेव्हा माझं म्हाडाचं घर होतं. छप्पर म्हणून सिमेंटचा पत्रा (asbestos) होता. एसीचे कूलिंग जाणवत नसल्याने आम्ही सिमेंटच्या पत्र्यावर लाल कौलं घातली होती. माझ्या शेजारी रीकन्स्ट्रक्टचं काम सुरू होतं.…

जयश्री महाबळ – ताम्हनकर 8 मार्च, जागतिक महिला दिन. महिलांसाठी विशेष दिवस. नुकताच तो सर्वत्र उत्साहात साजरा झाला. या विशेष दिनानिमित्त भरगच्च कार्यक्रम आयोजित केले गेले. तसे हे दरवर्षीचेच आहे. महिलांचा सन्मान, प्रेरणा, नेतृत्व – असे सकारात्मक शब्द वर्तमानपत्रात प्रकर्षाने झळकत असतात. त्याचबरोबर हिंसाचार, अत्याचार आणि महिलांची सुरक्षा असेही शब्द तितक्याच ताकदीने पुढे सरसावत असतात. महिला दिनाच्या निमित्ताने महिलांचे कर्तृत्व आणि योगदानाला सलाम केला जातो, पण समाजातील काही विकृत आणि पाशवी वृत्तीमुळे महिलांची अवहेलना तसेच छळ आजही थांबलेला नाही. अशा परिस्थितीत दोन प्रश्न मनात नक्कीच डोकावतात. ते म्हणजे – महिलांचे सबलीकरण खरंच झाले आहे का? आणि महिला खरंच सुरक्षित आहेत…

मंदार अनंत पाटील साधारण 2006च्या सुमारास उच्च शिक्षणाकरीता लंडनला जायचा योग आला आणि साधारण 2007पर्यंत शिक्षण, नोकरी आणि यूकेमधील जीवन यामुळे फारसा वेळ मिळाला नाही, परत प्राणी सांभाळायला. पण 2008च्या सुमारास लंडनमध्ये बॅटरसी डॉग होम नावाची सेवाभावी संस्थेबाबत माहिती समजली. ही संस्था अनाथ आणी दुर्लक्षित प्राणी-पक्षी यांना सहारा देते आणि पुनर्वसन करते. तिथली उत्तम व्यवस्था, प्रत्येक प्राणी-पक्षीकरिता नेमलेले स्वयंसेवक, अतिशय कमालीची स्वच्छता आणि कामाचे नियोजन पाहता, आपणही काही हातभार लावावा, असे वाटले. मासिक डोनेशन भरून सुरुवात केली. मनाला एका मुक्या जिवाला मदत केल्याचे समाधान मिळत होते. नंतर यथावकाश 2019मध्ये प्रथमच पक्षी आणले गेले आणि हे माझे परदेशातले पहिले सखेसोबती झाले.…

आराधना जोशी माझी लेक आता मेडिकलच्या शेवटच्या वर्षाला आहे. परीक्षा आटोपल्या आहेत आणि कॉलेजच्या मैत्रिणींसोबत ती उत्तर भारतात ट्रिपला गेली आहे. वर्षं कशी सरसर गेली हे कळलंच नाही. आता घरात गप्पा मारताना तिचे काही किस्से आठवले… प्रसंग पहिला टीव्हीवर डान्स रिअ‍ॅलिटी शो बघणं सुरू होतं. ब्रेकमध्ये कामं आटोपायच्या मागे मी होते. तेवढ्यात आमच्या कन्यका धुसफुसत स्वयंपाकघरात आल्या. मिनीटभरापूर्वी व्यवस्थित असणाऱ्या तिला अचानक काय झालं, ते मलाच कळेना. आधी वाटलं मोबाइलवर कोणत्या तरी मैत्रिणीशी चॅटिंग करताना काहीतरी वाद झाला असेल. पण तरी चौकशी केली की, नक्की झालं काय? कन्यका फणकारून म्हणाली, “या जाहिरातवाल्यांना आणि त्यातल्या कलाकारांना काही कॉमन सेन्सच नाहीये. काहीही…

दिप्ती चौधरी बंगलोरला जाण्यासाठी आमची गाडी निघाली. प्रवास मोठा होता त्यामुळे त्या छोट्या पिंजऱ्यात आम्हाला ठेवणे शक्य नव्हते.  त्यांच्याकडील मोठ्या पिंजऱ्यात आम्हाला ठेवणे भाग होते. वाटेत अदलाबदल करू असे ठरवून गाडी निघाली आणि आमच्या जन्मभूमीला… मुंबईला…. त्या सोसायटीला… आणि दुरून आम्हाला बघणाऱ्या डिगरला आम्ही अखेरचा दंडवत केला… एक आयुष्य मुळापासून बदलून टाकणारे वळण घेऊन आमचा प्रवास सुरू झाला..! जवळ-जवळ चोवीस तास प्रवास करून आम्ही दुसऱ्या दिवशी सकाळी बंगलोरला पोहोचलो. प्रवासात आई सतत फोनवरून संपर्कात होतीच. आम्ही इमारतीत पोहोचताच आई आणि दिदी धावतच खाली आल्या. आमचा पिंजरा गाडीतून काढतच होते… आमचं पहिलं दर्शन आईला झालं तेव्हा मी पाय मुडपून बसलो होतो…

नितीन अ. गोखले पुण्यातील एका रुग्णालयात माझ्या वडिलांच्या बेडजवळ बसलो होतो. त्यांना स्ट्रोक आल्यावर त्यातून बाहेर येण्यासाठी ते संघर्ष करत होते. माझ्या नजरेसमोरच ते होते. पण त्यावेळी भावनांचा कल्लोळ मनात सुरू होता… एकीकडे असहाय्यतेची भावना आणि दुसरीकडे जुन्या आठवणी. वैद्यकीय उपचारांशिवाय काहीही करू शकत नसल्यामुळे मी हतबल होतो. अशा परीस्थितीत मनात जुन्या आठवणींचे हिंदोळे सुरूच होते. कारण, 81 वर्षीय दादा (कितीही आधुनिकपणा असला तरी त्यांना ‘डॅड’ म्हणू शकत नाही) आणि माझे आजोबा यांच्यात खूप साम्य भासत होते. हेच आठवणींचे हिंदोळे माझे दोन्ही आजोबा, म्हणजे वडिलांचे वडील आणि आईचे वडील, यांच्यापर्यंत पोहोचले आणि मी भूतकाळातच गेलो. सुरुवातीला मला प्रश्न पडला की…

सुनील पानसरे भाग – 1 माझ्या एक्स्टेंशनची रिंग वाजली. पण ती रिंग नेहेमीची नव्हती. कदाचित बाहेरचा कॉल असावा, असं म्हणत मी तो उचलला. सरदेसाई सर? लँडलाईनवरून? मी विचार करत होतो की, त्यांना का बरं मला लँडलाईनवर कॉल करावा लागला असेल! सर, माझे पूर्वाश्रमीचे सहकारी आहेत. फोनवर बोलताना ते गंभीर वाटत होते, त्यामुळे मी त्यांचं बोलणं लक्षपूर्वक ऐकायला सुरुवात केली. त्यांच्या एका वृद्ध मित्राचा, श्री. स्वामी यांचा, मागील चार दिवसांपासून काहीच मागमूस नव्हता. त्यांचा फोन पण वाजून वाजून बंद झाला होता बहुतेक त्याच दुपारी. सरदेसाई सरांना वाटलं की, कदाचित स्वामी यांचं घर माझ्या जुन्या घराजवळच असावं (मला नंतर समजलं की, त्यांचं…

संगीता भिडे (कमल महाबळ) ‘संस्कार’ या शब्दाचा एक अर्थ कृती करून घेणे असा आहे, तर दुसरा अर्थ हिंदू धर्मानुसार गर्भाधानापासून व्यक्तीच्या मृत्यूपर्यंत जे अनेक विधी केले जातात त्यातील प्रत्येक विधी म्हणजे संस्कार. उदा. नामकरण, उपनयन, विवाह बंधन, अंत्यसंस्कार इत्यादी. प्रस्तुत विषयाचा विचार करता स्त्रियांना हे सर्व धर्मसंस्कार असावेत की, नसावेत हा विचार मला इथे अजिबात अभिप्रेत नाही. माझ्यापुरतं बोलायचं तर, मी स्वतः पोथीनिष्ठ धर्मसंस्कार अजिबात मानत नाही, कारण, या धर्मानं प्रश्न सुटले आहेत, असं आजवरच्या इतिहासात तरी घडलेलं नाही. तसं घडलं असतं तर, दोन भिन्न धर्मात युद्ध पेटलं नसतं, एकच धर्माच्या छत्राखाली राहणारी, एकाच कुळात जन्मलेली माणसं एकमेकांविरुद्ध दंड थोपटून…

मंदार अनंत पाटील साधारण जानेवारी 2024च्या पहिल्या आठवड्यात आईने प्रथमच आपणहून विचारणा केली गेली की, माझा व्हिसा कधी करशील? व्हिसा तयार झाल्यावर आमच्या बिल्डिंगमध्ये राहणारे प्रकाश बापट आणि मिसेस अश्विनी बापट यांची लंडन ट्रिप ठरली आणि आम्ही सुटकेचा श्वास टाकला. कारण, आई अगदी घरच्या लोकांबरोबर अगदी डोअर टू डोअर येणार होती. मग क्षणाचाही विलंब न करता तिचे विमानाचे तिकीट बुक केले. आई येणार म्हणून घराची रंगरंगोटी करून घेतली आणि आईला आम्ही कामावर गेल्यावर कंटाळा येऊ नये म्हणून पुस्तक आणि मराठी चॅनलही लावून घेतली. दोन्ही बाजूची तयारी अंतिम टप्प्यावर आली होती. भाऊ मनोजने आईकरिता नवीन अँड्रॉइड फोनच घेऊन दिला आणि माणिक…

मानसी देशपांडे “कुर्यात सदा मंगलम्… शुभमंगल सावधान…” हे मंगलाष्टकाचे सूर म्हणजे वधूसाठी एका डोळ्यात हसू आणि दुसऱ्या डोळ्यात आसू, अशा स्वरूपाचे असतात. कारण, अंतरपाट सरला की गळ्यात माळ पडल्यावर अचानक एक नवीन जबाबदारी अंगावर आल्यासारखी वाटते. प्रसिद्ध लेखक व. पु. काळेंनी किती छान म्हटलं आहे, “संसार असाच असतो. लाकडाचा धूर डोळ्यात जातो म्हणून चुल पेटवायची थांबवायचं नसतं. दरी निर्माण झाली म्हणजे आपण खोल जायचं नसतं, तर ती दरी पार करायची असते…” हीच शिकवण प्रत्येक आई मुलीला देतेच. आज अचानक माझ्या मनात एक विचार आला, लग्नात मंगलाष्टकं सुरू असताना तिथे मुलीची आई उपस्थित नसते. का बरं? बहुदा, सनईच्या सुरांनी हृदय गलबलते.…